Kategoria: Monety – Katalog

Srebrna moneta o nominale 10 zł wybita w celu upamiętnienia sylwetki wybitnego poety i laureata literackiej nagrody Nobla (1980 r.).

Uwaga! Fotografia monety ma charakter poglądowy i ogólny, może więc odbiegać np. kolorystycznie od oryginału. Szczegóły dotyczące stanu zachowania znajdują się w opisie monety.

Awers: Centralnie, na tle fragmentu kartki z odręcznymi notatkami, stylizowany wizerunek umieszczonego ukośnie ptasiego pióra. Na jego tle, wzdłużnie, napis: Czesław Miłosz. Po lewej stronie stylizowany wizerunek fragmentu kartki z odręcznymi rysunkami. Po prawej stronie napis: 10/ZŁ, poniżej którego, półkolem, oznaczenie roku emisji: 2011. Od lewej strony, od dołu, półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. U dołu, pośrodku, wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Pod lewą łapą orła znak mennicy: MW.
Rewers: Centralnie, stylizowany wizerunek popiersia Czesława Miłosza, na tle stylizowanych wizerunków chmur. U dołu, na wyodrębnionej płaszczyźnie, ukośnie napis: Czesław Miłosz. Poniżej, ukośnie, napis: 1911-2004.  

Czesław Miłosz (ur. 30 czerwca 1911 w Szetejniach, zm. 14 sierpnia 2004 w Krakowie) – polski prawnik i dyplomata, poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz; w latach 1951–1989 na emigracji, do 1960 we Francji, następnie w Stanach Zjednoczonych; w Polsce do 1980 obłożony cenzurą; laureat Neustadt International Prize for Literature (1978) i Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1980); profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i Uniwersytetu Harvarda; w 1993 powrócił do kraju, członek Polskiej Akademii Umiejętności, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, kawaler Orderu Orła Białego; pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce.

Wiersze Czesława Miłosza są intelektualne, a metafory jakich używa – sugestywne. Jego twórczość z lat 30., przed II wojną światową jest przesycona katastrofizmem. Dominuje w niej rozmach, metaforyczność, rytmiczność, wizje apokalipsy.

Wiersze pisane podczas wojny nie mają już w sobie tyle patosu. Są znacznie mniej ozdobne. Poeta stawia na komunikatywność wiersza – na zrozumiałość zawartych w nim treści filozoficznych i intelektualnych. Część z tych wierszy poświęca Miłosz okupowanej Warszawie (Miasto, Błądząc), w której spędził prawie cały okres wojny. W twórczości Miłosza przypadającej na okres wojny da się również zauważyć świadome odchodzenie od tematyki wojennej. Znajdziemy wiersze opisujące zwykłe piękno świata, który – mogłoby się wydawać – nigdy nie zaznał wojny. Tak jest w wierszach Piosenka pasterska, czy Świat – poema naiwne z 1943 r.

Po wojnie poeta podjął tematykę bardziej filozoficzną. Szczególnie upodobał sobie formę traktatu. W wydanym w tomie Światło dzienne Traktacie moralnym piętnuje zanik wartości, krytykuje brak moralności i wskazuje na to, co jego zdaniem, należałoby zmienić w ludzkiej mentalności. W 1957 r. napisał Traktat poetycki pokazujący polską historię, kulturę i mentalność ludzi z czasów Młodej Polski. W tomie Druga przestrzeń (2002 r.) znalazł się Traktat teologiczny, w którym Miłosz rozważa problem tajemnicy wiary.

Oprócz wielu poezji Czesław Miłosz napisał także eseje, najważniejszy z nich to Zniewolony umysł – do dziś uważana za wybitną próba naukowej analizy działania propagandy komunistycznej. (inne eseje to Rodzinna Europa, Ziemia Ulro, Ogród nauk), powieści (Dolina Issy) oraz dziennik (Rok myśliwego).

Miłosz po zerwaniu swoich związków z komunistycznymi władzami wyrażał w swej twórczości niechęć i krytykę w stosunku do PRL, często piętnował polski nacjonalizm, krytykował tradycyjny polski katolicyzm – określając go ciemnogrodem.

(wg Wikipedii i NBP)

Uwaga! Fotografia monety ma charakter poglądowy i ogólny, może więc odbiegać np. kolorystycznie od oryginału. Szczegóły dotyczące stanu zachowania znajdują się w opisie monety.

W 2012 roku do obiegu wejdzie srebrna moneta kolekcjonerska o nominale 20 zł z wizerunkiem Piotra Michałowskiego – jednego z bardziej popularnych polskich malarzy. Moneta wyemitowana przez Narodowy Bank Polski zalicza się do serii „Polscy Malarze XIX/XX Wieku”.

Piotr Michałowski to malarz z okresu romantyzmu, który pochodził z bogatej, ziemiańskiej rodziny. Urodził się on w 1800 roku w Krakowie. Był on człowiekiem dobrze wykształconym. Jako mały chłopiec uczył się rysunku u Michała Stachowicza.  Studiował  nauki matematyczno – przyrodnicze, ekonomiczne oraz humanistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po zakończeniu edukacji w Krakowie wyjechał do Getyngi, żeby studiować prawo oraz rozszerzyć wiedzę historyczną. Prywatnie był mężem Julii Olimpii Ostrowskiej, z którą miał siedmioro dzieci. W wolnych chwilach zajmował się szkicowaniem kuźni tomaszowskich oraz rysował kowali przy pracy i mieszczan tomaszowskich. Przez cały czas malował także portrety. Przez lata uczył się malarstwa kopiując znanych malarzy.
Jego twórczość artystyczna rozwinęła się po Powstaniu Listopadowym podczas którego zajmował się nadzorowaniem produkcji broni i amunicji.  Gdy powstanie się zakończyło  postanowił  wyjechać do Paryża. Tam poznał malarstwo hiszpańskie, flamandzie oraz holenderskie i rozwinął swoje umiejętności artystyczne.  Ogromnym  autorytetem dla Piotra Michałowskiego był także polski malarz Aleksander Orłowski. W 1837 roku malarz wrócił do Polski i zamieszkał w Krzyżtoporzycach i w tej miejscowości pozostał aż do śmierci. Jedenaście lat później stał się fundatorem Zakładu Św. Józefa dla Osieroconych Chłopców. Zakład ten działał przez dwa lata. Malarz był także Prezesem Rady Administracyjnej miasta Krakowa. Udzielał się bardzo aktywnie i cieszył się szacunkiem wśród ludzi, którzy znali go osobiście.
Ten malarz z epoki romantyzmu specjalizował się w scenach batalistycznych. Najczęściej malował konie oraz wizerunki osób związanych z wojskiem.  W szczególności fascynował się  postacią cesarza Napoleona. Jest on także twórcą wielu obrazów, które przedstawiały sceny z życia wsi. Wszystkie jego obrazu charakteryzują się dużą ekspresją oraz doskonałą kolorystyką. Były też one wyjątkowo realistyczne. Podobno dziełami Michałowskiego zachwycał się sam Pablo Picasso podczas wizyty w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Michałowski malował dużo, ale jego dzieła przez długi czas nie były nikomu znane. Dopiero po Wystawie Krajowej we Lwowie w 1894 roku uznano go za malarza europejskiego formatu. Malarz umarł w 1855 roku, a jego grób znajduje się na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Artysta pozostawił po sobie ponad tysiąc szkiców. Od 1917 roku osiemdziesiąt dwie prace tego malarza można podziwiać w Muzeum Narodowym w Krakowie.  Jego obrazy znajdują się także w muzeum w Białymstoku, Warszawie, Poznaniu, Kielcach, Katowicach oraz we Wrocławiu. Dzieła artysty najczęściej trafiały tam dzięki córkom malarza, które postanowiły oddać obrazy swojego ojca. Być może właśnie taka była jego ostatnia wola.

Złota moneta kolekcjonerska o nominale 500 zł wyemitowana przez NBP w ramach serii "Skarby Stanisława Augusta".